Bảo hiểm xã hội là gì? – Tổng quan về bảo hiểm xã hội Việt Nam

Trong lao động, người sử dụng lao động không chỉ phải trả lương hàng tháng cho nhân công mà còn phải trả một khoản tiền khi họ ốm đau, tai nạn, qua đời,… Từ đó, xuất hiện những quỹ tiền nhằm bảo hộ cho cuộc sống người lao động được gọi là Bảo hiểm xã hội. Dù vậy, hiện nay nhiều người lao động còn chưa biết và hiểu rõ về bảo hiểm lao động cũng như lợi ích mà nó mang lại. Vậy, bảo hiểm xã hội là gì? Tại sao phải phải tham gia bảo hiểm xã hội? Điều này có mang lại lợi ích gì cho người lao động? 

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn biết thêm về những vấn đề đó!

Bảo hiểm xã hội là gì? 

Bảo hiểm xã hội là gì? Luật bảo hiểm xã hội Việt Nam năm 2014 quy định, Bảo hiểm xã hội là một loại hình bảo hiểm, làm nhiệm vụ bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động. Đặc biệt khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nghỉ hưu hoặc chết, trên cơ sở đóng có tham gia quỹ bảo hiểm xã hội. 

>>>GỌI NGAY 1066 TRA CỨU BẢO HIỂM  NHANH NHẤT <<<

Các yếu tố cấu thành bảo hiểm xã hội

Có 3 yếu tố cấu thành các chế độ bảo hiểm xã hội như sau:

  1. Đối tượng có quyền hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.
  2. Điều kiện được hưởng bảo hiểm xã hội
  3. Mức hưởng bảo hiểm xã hội và thời hạn hưởng trợ cấp.

Các chế độ bảo hiểm xã hội

Hiện nay, ở nước ta có các chế độ bảo hiểm xã hội như:

  1. Chế độ ốm đau
  2. Chế độ bảo hiểm thai sản
  3. Chế độ bảo hiểm thất nghiệp
  4. Chế độ hưu trí
  5. Chế độ bảo hiểm y tế
  6. Chế độ tử tuất
  7. Chế độ tai nạn lao động
  8. Chế độ bệnh nghề nghiệp

Quỹ bảo hiểm xã hội

Theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định:

Quỹ bảo hiểm xã hội là một quỹ tài chính độc lập tách biệt hoàn toàn khỏi ngân sách Nhà nước. Nó được hình thành từ đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động và hỗ trợ của Nhà nước.

Image result for bảo hiểm xã hội

Chức năng của bảo hiểm xã hội

Nhiều người lao động thường băn khoăn và chưa hiểu rõ về bảo hiểm xã hội. Điều này dẫn đến việc họ không muốn tham gia bảo hiểm xã hội vì nghĩ rằng mức đóng cao nhưng lại không cần thiết. Vậy, đóng bảo hiểm xã hội để làm gì? Đóng bảo hiểm xã hội sẽ có những quyền lợi như thế nào?

Thứ nhất, bảo hiểm xã hội sẽ bảo đảm thay thế cũng như bù đắp sự thiếu hụt thu nhập của người lao động và gia đình họ khi họ gặp những rủi ro trong cuộc sống: tai nạn, ốm đau, qua đời,…

Thứ hai, bảo hiểm xã hội giúp phân phối lại thu nhập của người lao động. Vai trò này thường thấy ở việc người lao động san sẻ thu nhập của mình theo thời gian. Cụ thể, người lao động sẽ rút phần thu nhập của mình trong tháng để dành cho những phần trợ cấp khi gặp rủi ro. 

Ngoài ra, bảo hiểm xã hội cũng thể hiện tính cộng đồng trong một tập thể. Người lao động trẻ đóng góp cho người lao động già, ốm đau hoặc bệnh tật. Tạo ra sự tương trợ, chia sẻ giữa các nhóm người cũng như giúp người lao động không phải lo lắng khi gặp rủi ro: ốm đau, bệnh tật.

Như vậy, có thể nói, bảo hiểm xã hội mang tính chất kinh tế xã hội, giúp cho lao động ổn định, công ty phát triển,…

>>>GỌI NGAY 1066 TRA CỨU BẢO HIỂM  NHANH NHẤT <<<

Những quyền lợi khi tham gia vào bảo hiểm xã hội

Vậy ngoài khoản tiền được trợ cấp khi ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc qua đời, người lao động còn được hưởng quyền lợi gì khác?

Tham gia bảo hiểm xã hội, khi đau ốm người lao động đến các cơ sở khám chữa bệnh đã đăng ký trước trong bảo hiểm xã hội sẽ được hỗ trợ một phần viện phí. Nếu số tiền khám chữa bệnh dưới 100 nghìn VNĐ, bảo hiểm xã hội sẽ chi trả toàn bộ. Nếu số tiền khám vượt quá 100 nghìn VNĐ, bảo hiểm sẽ chi trả 80% viện phí và người lao động chỉ cần trả 20% còn lại. 

Điều này có ý nghĩa rất lớn và cần thiết đối với người lao động. Nó giúp giảm gánh nặng tiền bạc trong cuộc sống và giúp người lao động an tâm làm việc. 

Đối với lương hưu, mức được hưởng lưu hưu sẽ dựa trên mức mà bạn đã đóng và tổng thời gian bạn đóng. Ngoài ra, khi bạn thất nghiệp, bạn cũng được hưởng trợ cấp và số tiền đó chỉ có thể nhận một lần duy nhất. 

Image result for bảo hiểm xã hội

Phân loại bảo hiểm xã hội

Ở Việt Nam hiện nay có rất nhiều phương thức phân loại bảo hiểm xã hội. 

Theo Luật bảo hiểm xã hội năm 2014, bảo hiệm xã hội gồm: bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Bảo hiểm xã hội bắt buộc là gì?

Bảo hiểm xã hội bắt buộc là một loại hình bảo hiểm xã hội. Theo điều 3 Luật bảo hiểm xã hội 2014, Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng phải tham gia. 

Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Đối với người lao động:

Đối với người sử dụng lao động: 

Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính trên cơ sở tiền lương tháng của người lao động: mức lương, phụ cấp và các khoản bổ sung. 

Một số chế độ của bảo hiểm xã hội bắt buộc 

Chế độ ốm đau

Khi người lao động không may gặp ốm đau, tai nạn (không phải là tai nạn lao động hoặc tự hủy hoại sức khỏe) thì họ sẽ được nghỉ hưởng chế độ ốm đau. Nếu trong trường hợp lao động có con dưới 7 tuổi cũng sẽ được hưởng chế độ nghỉ con ốm nếu như có xác nhận của cơ sở khám bệnh có thẩm quyền. 

Thời gian nghỉ tùy theo chế độ ốm đau, đối tưởng hưởng, môi trường làm việc đặc thù,… 

Sau khi được hưởng chế độ ốm đau, trong vòng 1 tháng kể từ ngày quay lại làm việc, nếu sức khỏe chưa hồi phục, người lao động được nghỉ thêm chế độ nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe sau ốm đau.

Image result for bảo hiểm xã hội

Chế độ thai sản 

Đối với lao động nữ đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản sẽ được đảm bảo đủ các chế độ của bảo hiểm xã hội (nếu cần). Được nghỉ khám thai, nghỉ hưởng chế độ khi sảy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu hoặc phá thai bệnh lý. Trong các trường hợp bình thường được nghỉ hưởng chế độ khi sinh con, chế độ khi thực hiện các biện pháp tránh thai. 

Trong các trường hợp lao động nữ mang thai hộ, người mẹ nhờ mang thai hộ hoặc lao động có nhận nuôi con dưới 6 tháng tuổi cũng sẽ được hưởng chế độ thai sản khi đủ điều kiện.

Lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi thì được trợ cấp một lần cho mỗi con. Số tiền được tính bằng mức lương cơ sở trong 1 tháng nhân 2. Trong trường hợp người mẹ không tham gia vào bảo hiểm xã hội mà người cha có tham gia, người cha được nhận trợ cấp một lần. Số tiền tính bằng mức lương cơ sở trong 1 tháng của người cha nhân 2. 

Trong trường hợp quay trở lại lao động sau khi nghỉ, trong vòng 30 ngày nếu như chưa hồi phục, lao động nữ có quyền nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe từ 5 đến 10 ngày. 

Chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Đây là chế độ được nhiều người lao động quan tâm nhất khi làm việc tại các doanh nghiệp. 

Trong trường hợp người lao động không may gặp phải tai nạn lao động, phù hợp với các điều kiện trong Luật bảo hiểm xã hội. Người lao động có quyền được hưởng trợ cấp một lần hoặc hàng tháng. Điều này tùy theo mức độ suy giảm khả năng lao động và thời gian tham gia bảo hiểm xã hội. 

Ngoài ra, người lao động còn được cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình, hưởng trợ cấp phục vụ hàng tháng,…

Chế độ hưu trí

Người lao động luôn muốn có một khoản tiền bảo hiểm, trợ giúp mình khi về già, khi quá tuổi lao động và không còn lao động nữa. Và chế độ hưu trí của bảo hiểm xã hội sẽ giúp họ giải tỏa lo lắng này. 

Mức lương hưu hàng tháng của người lao động đóng bảo hiểm xã hội phụ thuộc vào thời gian tham gia và mức tiền lương bình quân. Năm 2019 là 45% mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội đối với lao động nam nghỉ hưu (đã tham gia 17 năm). Lao động nữ nghỉ hưu đã tham 15 năm. Sau đó, cứ thêm 1 năm được cộng thêm 2%, tối đa 75%. 

Image result for bảo hiểm xã hội

Chế độ tử tuất

Chế độ tử tuất là gì? Người lao động sẽ được hưởng chế độ này như thế nào? 

Chế độ tử tuất là chế độ bao gồm các khoản: trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất mỗi tháng và trợ cấp tuất một lần. 

Bảo hiểm này dành cho người lao động đang đóng bảo hiểm xã hội mà chết do các nguyên nhân sau:

Chết do tai nạn lao động.

Chết trong thời gian điều trị chấn thương do tai nạn lao động gây ra.

Chết do bệnh nghề nghiệp.

Mức hưởng trợ cấp mai táng bằng mức lương mà tại tháng người đó chết nhân 10 lần. Nhân thân của người lao động có thể nhận trợ cấp khi Tòa tuyên bố người đó đã chết.

Mức trợ cấp tuất hàng tháng phụ thuộc vào mức lương cơ sở. Mức trợ cấp tuất một lần phụ thuộc vào thời gian tham gia bảo hiểm xã hội và mức tiền lương đóng vào bảo hiểm xã hội. 

Bảo hiểm thất nghiệp là gì?

Bảo hiểm thất nghiệp là một chế độ bảo hiểm xã hội. Mục đích nhằm hỗ trợ thu nhập cho người lao động bị mất thu nhập do thất nghiệp. Để được hưởng trợ cấp này, người lao động cần tham gia đóng góp vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong khoảng thời gian 24 tháng trước khi thất nghiệp. Trong 3 tháng kể từ ngày thất nghiệp, người lao động phải nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm. Người được hưởng phải là người chưa tìm được việc sau 15 ngày kể từ ngày đăng ký thất nghiệp.

Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp phụ thuộc vào thời gian đóng tiền bảo hiểm thất nghiệp. Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp bằng 60% mức bình quân tiền lương/ tháng của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. 

>>>GỌI NGAY 1066 TRA CỨU BẢO HIỂM NHANH NHẤT <<<

Bảo hiểm xã hội tự nguyện là gì?

Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức. Người tham gia bảo hiểm tự nguyện có quyền lựa chọn mức đóng, phương thức đóng sao cho phù hợp với thu nhập của bản thân. Nhà nước cũng có các chính sách hỗ trợ tiền để người tham gia được hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.

Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện

Người lao động hàng tháng đóng bằng 22% mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn. Mức thu nhập hàng tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất bằng chuẩn hộ nghèo, cao nhất bằng 20 mức lương cơ sở. 

Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có quyền chọn nhiều cách khác nhau để tham gia vào quỹ hưu trí và tử tuất. Cách đóng có thể chia theo thời gian: đóng hàng tháng, đóng theo quý, đóng nửa năm, đóng một năm, đóng một lần cho nhiều năm (không quá 5 năm),…

Một số chế độ của bảo hiểm xã hội tự nguyện

Chế độ hưu trí

Người lao động thuộc đối tượng tham gia đầy đủ bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ được hưởng chế độ hưu trí. Mức lương hưu hàng tháng phụ thuộc vào thời gian tham gia bảo hiểm xã hội và mức bình quân thu nhập tháng đóng vào bảo hiểm.

Chế độ tử tuất

Chế độ này dành cho những người đủ điều kiện theo Luật bảo hiểm. Người được hưởng cần có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội từ đủ 60 tháng trở lên. Người lao động sẽ được hưởng trợ cấp mai táng bằng mức lương cơ sở nhân 10. 

Image result for bảo hiểm xã hội

Sổ bảo hiểm xã hội

Hiện nay, mỗi người lao động sau khi ký hợp đồng đều có sổ bảo hiểm xã hội. Sổ này dùng để ghi chép quá trình làm việc, đóng và hưởng bảo hiểm xã hội. Sổ này dùng làm căn cứ giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội cho người tham gia theo quy định của pháp luật. 

Tư vấn về bảo hiểm xã hội cùng tổng đài 106x

Có thể thấy việc đóng bảo hiểm xã hội trong lao động là rất quan trọng và cần thiết. Nó không chỉ giảm gánh nặng khi lao động ốm đau mà còn giúp lao động an tâm hơn trong công tác. 

Xem thêm: Bảo hiểm y tế hộ gia đình và những thông tin bổ ích

Nếu bạn đang tìm kiếm sự trợ giúp cũng như tư vấn về bảo hiểm xã hội hãy liên hệ ngay tới tổng đài 106x của chúng tôi. Tại đây, chúng tôi cung cấp các thông tin mới nhất về các chính sách, nghị định, thông báo về Luật bảo hiểm xã hội. Với mô hình làm việc chuyên nghiệp, đội ngũ nhân viên hiểu biết và dày dặn kinh nghiệm, chúng tôi sẽ mang đến những câu trả lời làm hài lòng khách hàng nhất. 

Tổng đài 106x chúng tôi luôn tìm kiếm thông tin, giải đáp khúc mắc nhanh và chính xác nhất cho tất cả mọi khách hàng. Với các kênh 1066 – hỗ trợ việc làm và chính sách cho người lao động, kênh 1068 – hỗ trợ thông tin, kênh 1069 nhánh 1 – hỗ trợ tư vấn thông tin thể thao, lịch thi đấu,…

Như vậy, tổng đài 106x vừa cung cấp cho các bạn những thông tin cơ bản về bảo hiểm xã hội. Hy vọng các bạn hài lòng với những thông tin mà chúng tôi đã cung cấp. Nếu vẫn còn đang băn khoăn và cần tư vấn, hãy gọi ngay cho tổng đài 106x để nhận được câu trả lời tốt nhất!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.